Dezelfde zeshoekige ijsstructuur kan heel verschillende sneeuwkristallen opleveren. Temperatuur en vocht tijdens de groei bepalen of er takken, plaatjes of naaldjes ontstaan.
Winter Woordzoeker
Vind vertrouwde woorden. Ontdek iets onverwachts.
Wist je dat?
Vind een woord om het bijbehorende weetje te ontdekken.
0 van 10 weetjes onthuld
Schaatsen is in Nederland een nationale sport; rijders als Sven Kramer en Ireen Wüst wonnen vele olympische medailles.
Kinderen rollen twee of drie sneeuwballen op elkaar en geven de pop vaak een wortel als neus.
Een goed gepakte sneeuwbal ontstaat alleen bij vochtige sneeuw rond het vriespunt, niet bij droge poedersneeuw.
Een dikke winterjas met donsvulling sluit lucht in, en juist die stilstaande lucht isoleert het lichaam tegen de kou.
Een ijspegel groeit als smeltwater langs een dakrand naar beneden druppelt en de druppels onderweg weer bevriezen.
Het Franse gant, handschoen, komt uit dezelfde Germaanse woordfamilie als want. De handbedekking stak een taalgrens over, terwijl de moderne woorden niet precies hetzelfde model aanduiden.
Bij langdurige strenge vorst kunnen Nederlandse sloten en plassen dichtvriezen, waardoor schaatsers het natuurijs op kunnen.
Het kwik in De Bilt zakte in de nacht van 27 januari 1942 tot min 24,8 graden, het stationsrecord.
Een iglo is een koepelvormige hut van sneeuwblokken die de Inuit bouwden; in Nederland zie je ze alleen nagebouwd.
Waargebeurde verhalen · Leeuwarden, Nederland
De laatste tocht der tochten
Op 4 januari 1997 reden ruim 16.000 toerschaatsers de vijftiende Elfstedentocht, de laatste editie tot nu toe. De bijna 200 kilometer lange route langs elf Friese steden begon en eindigde in Leeuwarden. Henk Angenent uit Woubrugge won de wedstrijd na een loodzware dag op het natuurijs, met temperaturen onder nul en een snijdende wind. Voor veel toertochtrijders was het al donker voordat ze eindelijk de finish aan de Bonkevaart haalden. De tocht geldt sindsdien als legendarisch, omdat strenge en langdurige vorst in Friesland steeds zeldzamer is geworden. Generaties Nederlanders wachten nog altijd hoopvol op de volgende ijzige winter, want de zwaarste sporttocht van het land blijft een nationale droom.

Schaatsen is uiteindelijk ook een grote liefde van me en hield me ook op de been.
Ireen Wüst, in een interview met TeamNL (2019)
Weetjes
In welk jaar werd de laatste Elfstedentocht op natuurijs verreden, tot en met oktober 2026?
In 1997.
Welk dier houdt in Nederland een echte winterslaap?
De egel, en ook vleermuizen, met sterk verlaagde hartslag en lichaamstemperatuur.
Waarom strooien gemeenten zout bij gladheid?
Zout verlaagt het vriespunt van water, waardoor ijs op de weg smelt of niet aangroeit.
Welk patroon in de ijsstructuur verklaart de vaak zesarmige sneeuwster?
Een zeshoekig patroon van watermoleculen. Niet elke sneeuwvlok heeft de vorm van een ster.
Waar staat Hendrick Avercamp om bekend?
Hij schilderde drukke winterlandschappen vol schaatsers en stond bekend als de Stomme van Kampen.
Waargebeurde verhalen · Kampen, Nederland
Schaatsers op het doek
De schilder Hendrick Avercamp, geboren in 1585 en opgegroeid in Kampen, werd beroemd om zijn drukke winterlandschappen. Hij was doof en sprak niet; zijn historische bijnaam was de Stomme van Kampen. Op zijn taferelen krioelt het van schaatsers, sledes en spelende kinderen op het ijs, vaak rond een stad onder een laaghangende winterlucht. Avercamp legde het dagelijkse ijsvermaak van de zeventiende eeuw vast met opvallend veel oog voor gewone mensen, van rijke heren tot arme boeren die samen het bevroren water deelden. Zijn werk hangt vandaag onder meer in het Rijksmuseum in Amsterdam, waar de kleine details uitnodigen om steeds opnieuw te kijken. Voor velen vatten zijn taferelen de Hollandse winter en de liefde voor schaatsen perfect samen.
Zodra je weer onder de koeien zit, weet je weer dat je boer bent.
Evert van Benthem, boer en winnaar van de Elfstedentocht van 1985 en 1986
Zoek de winterwoorden, met wanten, sneeuw en schaatsen. Speel gratis online of print de puzzel met de oplossing.
Is deze winter woordzoeker gratis te printen?
Deze winter woordzoeker is een gratis puzzel om te printen, met 10 verborgen woorden in een raster van 11×11. Zoek woorden als SNEEUWVLOK, SCHAATSEN, SNEEUWPOP — horizontaal, verticaal en diagonaal. Je kunt hier meteen in je browser spelen (tik op de eerste en de laatste letter van een woord) of de puzzel downloaden als printbare PDF met de oplossing op pagina twee. Gratis voor thuis en in de klas: leerkrachten mogen kopieën printen voor de hele klas, zonder registratie en zonder account. Woordzoekers trainen woordenschat en spelling — daarom zijn ze zo populair op de basisschool, in taallessen en bij iedereen die houdt van een rustige puzzel bij de koffie.
Deze winter woordzoeker printen
Bronnen: Vijftiende Elfstedentocht (Wikipedia) · Hendrick Avercamp (Rijksmuseum) · Evert van Benthem, de roes van 1985 (NOS) · Nationaal kouderecord (KNMI) · Ireen Wüst over haar liefde voor schaatsen (TeamNL, 2019) · Want en het Franse gant (Etymologiebank) · De verschillende vormen van sneeuw (NOAA/NASA)
Woordenlijst, weetjes en quizvragen onderzocht en samengesteld door Sam Letterman. Foutje gezien? Laat het weten, dan passen we het aan.